ลดขนาดตัวอักษร
ขนาดตัวอักษรปกติ
เพิ่มขนาดตัวอักษร

ปฏิทินกิจกรรม

AJAX Calendar demo by g-O-r-a-g-o-d.com
กำลังโหลด...

แบบสำรวจความคิดเห็น

คุณมีความพึงพอใจเว็บไซด์ของสำนักโรคติดต่ออุบัติใหม่เพียงใด ?
มาก
ปานกลาง
ควรปรับปรุง

ข่าวเด่นประเด็นร้อน

โรคมือ เท้า ปาก (Hand Foot and Mouth Disease : HFMD) 

17/09/2014

 

 
 
 
โรคมือ เท้า ปาก
(Hand Foot and Mouth Disease : HFMD)
        
         จากข้อมูลเฝ้าระวังโรคจากทุกจังหวัดในประเทศไทย ของสำนักระบาดวิทยา กระทรวงสาธารณสุข ตั้งแต่ 1 ม.ค. – 15 กันยายน พ.ศ.2557 พบผู้ป่วย 52,347 ราย เสียชีวิต 1 ราย และยังไม่พบการระบาดรุนแรงในประเทศไทย

        โดยกลุ่มอายุที่พบส่วนใหญ่ คือ เด็กเล็กช่วงอายุต่ำกว่า 1- 3 ปี ซึ่งพบได้มากในศูนย์เด็กเล็ก และโรงเรียนอนุบาล จึงขอให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุข บุคลากรทางการแพทย์ และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในพื้นที่รวมทั้งประชาชนดำเนินการเฝ้าระวัง แจ้งเตือน และเตรียมการป้องกันแก้ไขปัญหาการเกิดโรค มือ เท้า ปากเมื่อพบการระบาดของโรค ให้ดำเนินการป้องกันควบคุมโรคทันที โดยมีการสอบสวนโรค และเฝ้าระวังโรคอย่างต่อเนื่อง เก็บตัวอย่างส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ เพื่อตรวจหาเชื้อที่รุนแรง ดูแลรักษาพยาบาลตามมาตรการของกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งท่านสามารถเข้าไปดาวน์โหลดข้อมูล สถานการณ์ คู่มือ สื่อประชาสัมพันธ์ เพื่อสื่อสารกับกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ จากสำนักโรคติดต่ออุบัติใหม่ได้แล้วที่หัวข้อด้านล่างนี้ และให้สุขศึกษา ประชาสัมพันธ์ เป็นต้น

     1. สถานการณ์โรคมือ เท้า ปาก ในประเทศไทย
   
รายงานโรคในระบบเฝ้าระวัง 506 โรคมือ เท้า ปาก (1 ม.ค. – 15 ก.ย. 57) : สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
รายงานสถานการณ์โรคมือ เท้า ปาก ประเทศไทย พ.ศ.2557 (จากรายงาน 506 ประจำสัปดาห์ 35: วันที่ 6 กันยายน 2557) : สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
รายงานโรคในระบบเฝ้าระวัง 506 โรคมือ เท้า ปาก (1 ม.ค. – 6 ก.ย. 57) : สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
รายงานสถานการณ์โรคมือ เท้า ปาก ประเทศไทย พ.ศ.2557 (จากรายงาน 506 ประจำสัปดาห์ 34 : วันที่ 30 สิงหาคม 2557) : สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
รายงานโรคในระบบเฝ้าระวัง 506 โรคมือ เท้า ปาก (1 ม.ค. – 31 ส.ค. 57) : สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
     2. องค์ความรู้
 
   
      โรคมือ เท้า และปาก เกิดจากเชื้อไวรัสลำไส้ หรือ เอนเทอโรไวรัสหลายชนิด (Enterovirus) พบได้บ่อยในกลุ่มเด็กทารกและเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี โรคเกิดประปรายตลอดปีแต่จะเพิ่มมากขึ้นในหน้าฝน ซึ่งมักเย็นและชื้น โดยทั่วไปโรคนี้มีอาการไม่รุนแรง ปัจจัยหลักที่โน้มนำให้เกิดการระบาด มาจากความแออัดระบบการถ่ายเทอากาศไม่ดีสุขอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขวิทยาส่วนบุคคลบกพร่องส่วนใหญ่มักเกิดตามสถานรับเลี้ยงเด็ก โรงเรียนอนุบาล เป็นต้น
  1.องค์ความรู้ (Factsheet) เรื่อง โรคติดต่ออุบัติใหม่ "โรค มือ เท้า ปาก (Hand Foot and Mouth Disease; HFMD) 
  2.คู่มือ การป้องกันควบคุมโรคติดต่ออุบัติใหม่ สำหรับบุคลากรทางการแพทย์สาธารณสุข ปี 2554 "โรค มือ เท้า ปาก (Hand Foot and Mouth Disease ; HFMD) 
  3. องค์ความรู้โรคมือ เท้า ปาก ฉบับย่อ 
 
    3. หนังสือสั่งการ / หนังสือขอความร่วมมือ
   
ขอความร่วมมือในการป้องกันและควบคุมการแพร่ระบาดของโรคมือ เท้า ปาก ในบริเวณห้างสรรพสินค้า
  1. เรียน ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และนายแพทย์สาธารณสุขทุกจังหวัด
สำเนาเรียน       1. ผู้ตรวจราชการเครือข่ายบริการที่ 1 – 12 และเครือข่ายส่วนกลางกรุงเทพมหานคร
                      2. ผู้อำนวยการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 1 – 12
                      3. ผู้อำนวยการสำนักโรคติดต่อทั่วไป
                      4. ผู้อำนวยการสำนักระบาดวิทยา
   
  2. เรียน 1. กรรมการผู้จัดการบริษัทเดอะมอลล์ กรุ๊ป จำกัด
2. กรรมการผู้จัดการใหญ่บริษัทเซ็นทรัลพัฒนา จำกัด (มหาชน)
3. กรรมการผู้จัดการใหญ่บริษัทโรบินสัน จำกัด (มหาชน)
4. กรรมการผู้จัดการบริษัทบิ๊กซี ซุปเปอร์เซ็นเตอร์ จำกัด (มหาชน)
5. กรรมการผู้จัดการบริษัทเทสโก้ โลตัส จำกัด
6. กรรมการผู้จัดการบริษัทสยามแม็คโคร จำกัด
ขอความร่วมมือเตรียมความพร้อมเพื่อป้องกันการระบาดของโรคติดต่อที่สำคัญในสถานศึกษาช่วงเปิดเทอม ณ วันที่ 28 พ.ค. 57 โดยสำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค
ขอความร่วมมือในการดำเนินการเตรียมความพร้อมป้องกันควบคุมโรค มือ เท้า ปาก ในช่วงก่อนฤดูกาลระบาด  
  1. สถานการณ์โรคมือ เท้า ปาก
  2. องค์ความรู้โรคมือ เท้า ปาก
  3. คำถาม-คำตอบ โรคมือ เท้า ปาก
  4. แนวทางเฝ้าระวัง ป้องกันควบคุมการระบาดของโรคมือ เท้าปาก สำหรับศูนย์เด็กเล้ก สถานรับเลี้ยงเด็ก และสถานศึกษา
   
ขอความร่วมมือในการดำเนินการเตรียมความพร้อมป้องกันควบคุมโรคมือ เท้า ปาก ในช่วงก่อนฤดูกาลระบาด
  1. สถานการณ์โรคมือ เท้า ปาก
  2. องค์ความรู้โรคมือ เท้า ปาก
  3. คำถาม-คำตอบ โรคมือ เท้า ปาก
  4. แนวทางการดำเนินงานป้องกันควบคุมการระบาดของโรคมือ เท้า ปาก สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข
  5. แนวทางการวินิจฉัย และ ดูแลรักษา โรคมือ เท้า ปาก สำหรับแพทย์ และ บุคลากรทางการแพทย์
  6. แนวทางการดำเนินงานป้องกันควบคุมการระบาดของโรคมือ เท้า ปาก สำหรับแพทย์
  7. แนวทางเฝ้าระวัง ป้องกันควบคุมการระบาดของโรคมือ เท้า ปาก สำหรับศูนย์เด็กเล็ก สถานรับเลี้ยงเด็ก และสถานศึกษา
 
     4. แนวทางการดำเนินงาน ป้องกัน ควบคุม โรค มือ เท้า ปาก
   
  1. มาตรการในการป้องกันและควบคุมโรคมือ เท้า ปากในห้างสรรพสินค้า
  2.แนวทางการวินิจฉัย และดูแลรักษา โรค มือ เท้า ปาก สำหรับแพทย์ และบุคลากรทางการแพทย์ 
  3. แนวทางการดำเนินงานป้องกันควบคุมการระบาดของโรคมือ เท้า ปาก สำหรับแพทย์ 
  4. แนวทางการดำเนินงานป้องกันควบคุมการระบาดของโรคมือ เท้า ปาก สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข 
  5. แนวทางเฝ้าระวัง ป้องกันควบคุมการระบาดของโรคมือ เท้า ปาก สำหรับศูนย์เด็กเล็กสถานรับเลี้ยงเด็ก และสถานศึกษา 
  6. Prevention and Control Measures for School/Child Care Centre Against Hand Foot and Mouth Disease (HFMD) 
   
     5.การดูแลรักษาพยาบาล
 

      โรคนี้ส่วนใหญ่อาการไม่รุนแรงและหายได้เอง ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะป่วยนานประมาณ 7- 10 วัน เนื่องจากยังไม่มียาต้านไวรัสชนิดนี้โดยเฉพาะ จึงใช้การรักษาเพื่อบรรเทาอาการต่างๆ เช่น การใช้ยาลดไข้ ยาแก้ปวดยาทาแก้ปวดในรายที่มีแผลที่ลิ้นและกระพุ้งแก้ม ผู้ปกครองหรือผู้เลี้ยงดูเด็กควรเช็ดตัวผู้ป่วย เพื่อลดไข้เป็นระยะและให้รับประทานอาหารอ่อนๆ รสไม่จัด ดื่มน้ำ น้ำผลไม้และนอนพักผ่อนมากๆ ถ้าเป็นเด็กอ่อนอาจต้องป้อนนมให้แทนการดูดนม เพื่อลดการปวดแผลในปาก ที่สำคัญคือการป้องกันอาการแทรกซ้อนที่อาจรุนแรงถึงเสียชีวิต ตามปกติโรคนี้มักไม่รุนแรงและไม่มีอาการแทรกซ้อน แต่ถ้าเกิดจากเชื้อไวรัสบางชนิด เช่นเอนเทอโรไวรัส 71 อาจทำให้มีอาการรุนแรงได้ จึงควรดูแลผู้ป่วยอย่างใกล้ชิด หากพบมีไข้สูง ซึม ไม่ยอมรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำอาเจียนบ่อย หอบแขนขาอ่อนแรง ชัก ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลทันที เพราะอาจเกิดอาการแทรกซ้อนจากภาวะสมองอักเสบกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ หรือน้ำท่วมปอด ซึ่งจะรุนแรงจนเสียชีวิตได้ โดยเฉพาะกลุ่มเด็กเล็กและเด็กที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น โรคติดเชื้อเอชไอวีโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวหรือผู้ที่ต้องรับประทานยากดภูมิคุ้มกัน เป็นต้น

 
     6. คำถาม - คำตอบ โรคมือ เท้า ปาก
   
  คำถาม - คำตอบ โรคมือ เท้า ปาก : กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 8 มกราคม 2557
 
   
     7. คำแนะนำ
  สำหรับประชาชนทั่วไป 
      
  • ผู้ปกครอง
   
ควรแนะนำสุขอนามัยส่วนบุคคลแก่บุตรหลาน และผู้ดูแลเด็กโดยเฉพาะการล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนการเตรียมอาหารหรือก่อนรับประทานอาหารและหลังขับถ่าย  
การรักษาสุขอนามัยในการรับประทานอาหาร 
ควรให้เด็กอยู่ในที่ที่มีการระบายอากาศที่ดี ไม่พาเด็กเล็กไปในที่แออัด 
หากบุตรหลานมีอาการป่วยที่สงสัยโรคมือ เท้า ปาก ให้พาไปพบแพทย์ 
   
  • สำหรับโรงเรียนอนุบาลและศูนย์เด็กเล็ก
   
ผู้ประกอบการในสถานเลี้ยงเด็กควรดูแลให้มีการปฏิบัติตามมาตรฐานด้านสุขลักษณะของสถานที่อย่างสม่ำเสมอ เช่น ในห้องเรียน ห้องครัว ภาชนะใส่อาหาร รวมทั้งห้องน้ำ ห้องส้วม อาคารสถานที่ เครื่องเล่น หรืออุปกรณ์การเรียนการสอนต่างๆด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อโรคเป็นประจำ รวมทั้งการกำจัดอุจจาระให้ถูกต้องและล้างมือบ่อยๆ
โรงเรียนอนุบาล และศูนย์เด็กเล็ก ควรเพิ่มเติมความรู้เรื่องโรคและการป้องกันตนเอง เช่น ไม่คลุกคลีใกล้ชิดกับเด็กป่วย การล้างมือและการรักษาสุขอนามัยส่วนบุคคล และจำเป็นต้องจัดเตรียมสิ่งของเครื่องใช้ของเด็ก แยกเป็นรายบุคคล ไม่ให้ใช้ปะปนกัน เช่น ผ้าเช็ดหน้า แก้วน้ำ ช้อนอาหาร
จัดหาอุปกรณ์ให้นักเรียนได้ล้างมือด้วยน้ำและสบู่ก่อนรับประทานอาหารและหลังจากเข้าห้องส้วม
หากพบผู้ป่วยในห้องเรียนเดียวกันมากกว่า 2 คน ภายใน 1 สัปดาห์อาจพิจารณาปิดห้องเรียน แต่ถ้ามีผู้ป่วยมากกว่า 1 ห้อง ควรพิจารณาปิดศูนย์เด็กเล็ก/โรงเรียน/สถานศึกษาชั่วคราวเป็นเวลาอย่างน้อย 5 วัน เพื่อทำความสะอาดและลดโอกาสการแพร่กระจายของโรค และสิ่งสำคัญที่โรงเรียนอนุบาลและศูนย์เด็กเล็กควรให้ความสำคัญ คือ การแนะนำครู เรื่อง โรค มือ เท้า ปาก และอนามัยส่วน บุคคล และเตรียมการกรณีเกิดการระบาดในโรงเรียน
   
  • สำหรับครูและพี่เลี้ยงเด็ก
   
เผยแพร่ ให้คำแนะนำ ความรู้เรื่องโรคมือ เท้า ปากแก่ผู้ปกครอง และนักเรียน
ผู้ดูแลเด็กต้องรักษาสุขอนามัยส่วนบุคคลที่ดีหมั่นล้างมือบ่อย ๆ และตัดเล็บให้สั้น ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนการปรุงอาหาร ภายหลังการขับถ่าย หรือสัมผัสน้ำมูก น้ำลาย หรืออุจจาระเด็ก
เฝ้าระวังโดยตรวจเด็กก่อนเข้าห้องเรียนหากพบเด็กมีอาการป่วยซึ่งสงสัยเป็นโรคมือ เท้า ปาก ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันที และแยกเด็กอื่นไม่ให้คลุกคลีใกล้ชิดกับเด็กป่วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ที่มีการระบาด หากเด็กมีตุ่มในปาก โดยที่ยังไม่มีอาการอื่น ให้หยุดเรียนให้เด็กที่ป่วยขับถ่ายอุจจาระลงในที่รองรับแล้วนำไปกำจัดให้ถูกสุขลักษณะในส้วม
หากเด็กมีอาการป่วยรุนแรงขึ้น เช่น ไม่ยอมทานอาหาร ไม่ยอมดื่มน้ำต้องรีบพาไปรับการรักษาที่โรงพยาบาลทันทีแล้วแจ้งรายงานโรคเจ้าหน้าที่สาธารณสุขและขอรับคำแนะนำในการควบคุมโรค รวมทั้งแจ้งรายชื่อ และที่อยู่เด็กที่เข้าข่ายเฝ้าระวังโรคมือ เท้า ปาก ให้แก่ผู้บริหารของโรงเรียนและหน่วยงานสาธารณสุขทุกวันที่พบผู้ป่วยรายใหม่ที่เข้าข่ายการเฝ้าระวัง เพื่อให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขให้ดำเนินการประสานงานเพื่อให้สุขศึกษาแก่ชุมชนในการลดการเล่น คลุกคลีในเด็ก (เน้นเนื้อหาให้เด็กที่ไม่ป่วยไม่ไปเล่นคลุกคลีกับเด็กบ้านอื่น เพราะไม่รู้ว่าใครบ้างที่ป่วย) จนกว่าพ้นระยะการระบาดในชุมชนนั้นๆ
   
  • การทำความสะอาดพื้นเพื่อฆ่าเชื้อโรค
   
เด็กที่ป่วยได้สัมผัส ทั้งในบ้าน สถานศึกษา สถานที่สาธารณะ แนะนำให้ทำความสะอาดด้วยแบบสบู่หรือผงซักฟอกปกติก่อน
  แล้วตามด้วยน้ำยาฟอกขาว เช่น คลอรอกซ์ ไฮเตอร์ ทิ้งไว้ 10 นาที แล้วล้าง/เช็ด/แช่ ด้วยน้ำสะอาดเพื่อป้องกันสารเคมีตกค้าง
  ส่วนของเล่นที่เด็กอาจเอาเข้าปากได้ให้ทำความสะอาดด้วยสบู่หรือผงซักฟอกตามปกติ และนำไปผึ่งแดดให้แห้ง
   
  คำแนะนำสำหรับกิจกรรมการรวมตัวของคนหมู่มาก เพื่อป้องกันการแพร่กระจายโรคมือ เท้า ปาก
   
คำแนะนำสำหรับกิจกรรมการรวมตัวของคนหมู่มาก เพื่อป้องกันการแพร่กระจายโรคมือ เท้า ปาก 
   
     7. สื่อประชาสัมพันธ์ : คู่มือ / แผ่นพับ
     
แนวทางการปฏิบัติงาน
โรคมือ เท้าปาก
และโรคติดเชื้อเอนเทอโรไวรัส71
สำหรับบุคลากรการแพทย์
และสาธารณสุข
องค์ความรู้
เรื่องโรคติดต่ออุบัติใหม่
(เรื่องโรค มือ เท้า ปาก)
คู่มือ
การป้องกันควบคุมโรคติดต่ออุบัติใหม่
สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ และสาธารณสุข ปี 2554
(เรื่อง โรค มือ เท้า ปาก)
หนังสือเล่มนี้ประกอบไปด้วย
สถานการณ์ความรู้เรื่องโรค
แนวทางการเฝ้าระวังโรค 
แนวทางการวินิจฉัย เก็บตัวอย่าง
การส่งในห้องปฏิบัติการ...
หนังสือเล่มนี้ประกอบด้วย
ความรู้เรื่องเกี่ยวกับโรค มือ
เท้าลักษณะโรค อาการ
มาตรการป้องกันโรค
ปากและควบคุมการระบาด
คู่มือการป้องกันควบคุมโรค
ติดต่ออุบัติใหม่
สำหรับบุคลากรทางการแพทย์และ
สาธารณสุข ปี 2554
(เรื่องโรค มือ เท้า ปาก) 
     
   
 โปสเตอร์ โรค มือ เท้า ปาก
 

 

Views : 36,101 ครั้ง